در میان استان های کشورمان ایران خراسان رضوی و مشهد (شاید بتوان خراسان بزرگ قدیم هم آن را نام برد)، یکی از پر بازدید ترین استان های کشورمان است. مشهد از مهم ترین شهرهای زیارتی ایران است که هر ساله گردشگران بسیاری به خاطر زیارت حرم مطهر امام رضا (ع) به آن سفر می کنند. تمام مسافران و توریست هایی که وارد مشهد می شوند، برای خانواده و دوستان خود به سراغ سوغاتی های مشهد می روند تا یادگاری یا شیرینی را سوغات ببرند. به همین دلیل، در مجله هتل میخوام به سراغ بهترین سوغات مشهد آمده ایم تا هنگام خرید در مشهد بدانید سوغات چه چیزی بخرید. هر چند که تنوع سوغاتی های مشهد بسیار است اما با شنیدن نام بعضی از سوغاتی های زیر تنها به یاد مشهد می افتیم.

طلای سرخ – زعفران

زعفران، نه تنها یکی از گران ترین ادویه ها و طعم و رنگ دهنده ها به غذاست بلکه بسیار خواهان دارد. این ادویه از ایران به تمام نقاط جهان صادر می شود. زعفران ایران در سراسر جهان مشهور است. در ایران نیز زعفران را با استان خراسان می شناسند. اگر چه شهرهایی مانند گناباد، بیرجند، سبزوار و دیگر شهرهای این استان، کشاورزانی زعفران کار دارد اما بیشترین منبع این طلای سرخ را در بازارها و در میان سوغات مشهد می توانید پیدا کنید. از زعفران در پخت بسیاری از غذاها مانند برنج زعفرانی، شوله زرد، شربت و بسیاری دیگر استفاده می کنند. دانشمندان خواص بسیاری را برای زعفران نام برده اند که نشاط آوری و درمان افسردگی از جمله مهم ترین خاصیت زعفران است.

فیروزه

هر چند فیروزه سوغات نیشابور است اما مرکز استان خراسان رضوی، مشهد نیز منبعی غنی برای این سنگ گرانبهاست. در مشهد نه تنها تراش کاران سنگ بلکه انگشتر سازان بسیاری را خواهید دید که شغلشان تراش فیروزه و دیگر سنگ هاست. اگر به مراکز خرید مشهد همانند بازار رضا، زیست خاور، الماس، پروما، برج سلمان و حتی در ایستگاه های مترو مشهد می توانید برای خرید این سوغات مشهد اقدام کنید. در هر خیابان و گوشه شهر مشهد می توانید مغازه های بسیاری را بیابید که سنگ فیروزه را می فروشند. امروزه حتی این سنگ را به صورت تراش نخورده و استخراج نشده از دیگر سنگ های معدنی به فروش می رسانند که بیشتر جنبه تزئینی دارد. از این سنگ در ساخت جواهرآلات استفاده می شود.

انگشتر

در مجموع شغل سنگ تراشی، عقیق تراشی و فیروزه تراشی یکی از قدیمی ترین شغل ها و حرفه های مردم مشهد و خراسان رضوی است. شاید منبع زیباترین انگشترهای عقیق را بتوان بازار رضای مشهد دانست. انگشترهای نقره با سنگ های قیمتی با دعاهای شرف الشمس و بسیاری از نام های ائمه در مشهد بسیار پرطرفدار بوده و خریداری می شود. حتی شهر مشهد را می توان بزرگترین صادر کننده و البته واردکننده سنگ های قیمتی و تزئینی دانست.

خشکبار 

یکی از انواع سوغات مشهد که هر زائر و مسافری که به شهر مشهد سفر میکند نمیتواند از آن چشم بپوشاند ،آجیل و خشکبار مرغوب مشهد است که در فروشگاه های خشکبار مشهد عرضه میگردد.
در این فروشگاه ها عرضه خشکبار ،ظرف هایی مملو از برگه های مختلف آلوچه، میوه های خشک، نخود و کشمش، گردو، پسته و … در معرض دید مشتریان قرار گرفته است و کمتر کسی میتواند بی تفاوت از کنار این خوردنی های جذاب عبور کند. 
از دیرباز آجیل و خشکبار در فرهنگ و ذائقه مردم ایران مخصوصاً مردم شهر مشهد جایگاه ویژه ای داشته است و علت این موضوع آن است که این خوردنی جذاب دارای پروتئین های مختلف بوده و یک خوراکی مغذی است و برای همه سنین توصیه میشود.

نقل و نبات 

یکی دیگر از انواع سوغات مشهد که از تبلور آب و شکر بدست می آید ،نبات است که برای تهیه این خوراکی خوشمزه تولید کنندگان آن ابتدا شکر را در آب جوش حل می‌کنند تا محلول سیر شده بدست آید و سپس نخی را در آن آویزان می‌کنند و می‌گذراند تا بلور تشکیل شود و بدین ترتیب کریستال های زیبایی نبات شکل میگیرد.
نبات معمولاً به دو شکل عرضه میگردد که نوع اول آن که به نبات شاخه ای شهرت دارد برای تزیین سفره هفت سین و عقد استفاده میگردد و شکل دیگر آن که بیشتر مصرف خوراکی دارد نبات چوبی است.
نبات یکی از خوراکی های مقوی و نشاط آور میباشد و بدلیل گرم بودن آن ،در طب سنتی و اسلامی ایران ،از آن برای درمان و تسکین دل درد و مشکلات ناشی از سردی مزاج استفاده میکنند.
برخی نبات های که در مغازه های اطراف حرم مطهر رضوی عرضه میگردد بصورت طعم دار میباشد که انواع طعم های نعنایی، دارچینی، زیره، لیمویی، زعفرانی، آویشن و غیره را دارد که باعث این شده که این خوراکی خوشمزه ،برای همه سلیقه ها مناسب باشد.

در هنگام خرید نبات باید به نکات زیر دقت نمایید تا بتوانید بهترین نبات را خریداری کنید.

  • حتما در هنگام خرید به تاریخ تولید، انقضا و مجوز بهداشت نبات دقت کنید.
  • نبات‌های که شفاف‌تر باشند را خریداری کنید.
  • سعی کنید نبات‌های چوبی را خریداری کنید ،زیرا نبات‌هایی که با نی‌های پلاستیکی تولید شده اند اغلب بصورت غیربهداشتی تولید شده و تماس نی پلاستیکی با نوشیدنی داغ برای سلامتی مضر می باشد.

مهر ، جانماز و تسبیح 

یکی دیگر از انواع سوغات مشهد که در اکثر فروشگاه های اطراف حرم امام رضا (ع) و به ویژه بازار رضا عرضه میگردد مهر، جانماز و تسبیح است که بدلیل فضای معنوی و روحانی حرم امام هشتم علیه السلام ،بیشتر زائران مهر، جانماز و تسبیح را بعنوان سوغات متبرک مشهد برای خویشاوندان و اقوام خود خریداری میکنند.
در مراکز خرید مشهد انواع مهر در شکل ها و سایزهای مختلف عرضه میگردد که این مهرها از خاک متبرک حرم رضوی تولید میگردد.
در تمام ادیان الهی ،تسبیح جایگاه ویژه ای دارد که این امر نیز در دین مبین اسلام که والاترین دین الهی است برای پیروان آن مقدس میباشد. تسبیح دارای انواع مختلفی بوده که در اینجا میتوان به تسبیح شاه مقصود، انواع عقیق، دلربا، فیروزه ، ام‌البنین و کهربا اشاره نمود.
همچنین در فروشگاه های اطراف حرم رضوی انواع سجاده و جانماز با قیمت های گوناگون عرضه میگردد که هر کدام از آنها دارای طرح و نقش مختلفی میباشد و در معرض دید زائرین قرار دارد. جنس اکثر جانمازها از ترمه و مخمل کاشان میباشد.

عطریات مشهد

یکی از توصیه های که پیامبر اکرم (ص) در دین مبین اسلام به پیروان خود فرموده اند ،معطر بودن مومنان میباشد که به همین علت استفاده از عطر در دین اسلام بسیار پسندیده است. در شهر مشهد نیز زائرین بارگاه منور رضوی قبل از تشرف به این مکان مقدس ،خود را معطر مینماید.
در مغازه ها و فروشگاه های اطراف حرم رضوی انواع عطرفروشی ها وجود دارد که در این مغازه ها انواع عطر با رایحه های گل مریم، بهارنارنج، الهام‌بخش، زعفران ،گل یخ، گل سنجد، یاس سفید ، گل نرگس و عطرهای میوه ای عرضه میگردد.
در میان تمامی عطرهای که در اطراف حرم رضوی عرضه گردیده است عطر گل محمد و عطر یاس که به عطر حرم نیز شهرت دارند ،جایگاه ویژه ای را دارا میباشند و میتواند یادآور حال و هوای حرم امام رضا (ع) برای زائرین و مسافرین این شهر باشد و بعنوان بهترین عطریات مذهبی از آن یاد میشود.

ادویه هفت قلم ،چاشنی غذاهای ایرانی

یکی دیگر از انواع سوغات مشهد که در غذاهای ایرانی همچون آبگوشت و خورشت بیشتر استفاده میشود ،ادویه هفت قلم است که از ترکیب دارچین، سماق، گلپر، زنجبیل، فلفل سیاه، فلفل قرمز و زردچوبه تهیه میگردد و بدلیل اینکه ترکیب این ادویه ها در کنارهم موجب زیبایی از نظر رنگ میشود به آن ادویه هفت قلم میگویند.
ادویه هفت قلم در اکثر مراکز خرید مشهد عرضه میشود و زائران به عنوان سوغات مشهد برای اقوام و خویشاوندهای خود از بازارهای مشهد مقدس آن را تهیه میکنند. همچنین ادویه پلویی و ادویه هجده رنگ نیز بعنوان سوغات برای گردشگران و زائران ارائه می‌گردد.

جیلی بیلی-سوغاتی جذاب مشهد برای کودکان

جیلی بیلی یکی دیگر از انواع سوغات مشهد میباشد که تا مدت ها برای مردم تعریف نامفهومی داشت. در شهر مشهد به شکلات های رنگی جیلی بیلی گفته میشود که در اصل پاستیل هایی بود با رنگ و طعم های مختلف تولید می شدند.
این شکلات های رنگی که به جیلی بیلی شهرت دارند ،دارای تنوع رنگ و طعم زیادی بوده و به همین علت برای کودکان جذابیت بالای را دارد و حتی افراد بزرگسال هم از این خوراکی خوشمزه نمیتوانند چشم بپوشند.
جیلی بیلی یک خوراکی مقوی و پروتئین دار است که برای تزئین غذا و دسر نیز از آن استفاده میشود و از جیلی بیلی میتوان بعنوان قشنگترین سوغات مشهد برای بچه ها نیز نام برد.